คนเก่งเต็มทีม ทำไมยังทำงานร่วมกันยาก? Enneagram ช่วยองค์กรได้อย่างไร

“อยากให้พนักงานมีความเข้าใจกัน ทำงานร่วมกันได้อย่างดี ไม่เกี่ยงงาน และลดความขัดแย้งหรือความไม่เข้าใจกันระหว่าง Generation”

นี่คือหนึ่งในโจทย์ที่ Brilliant Mind ได้ยินจากองค์กรจริง

หลายองค์กรไม่ได้ขาดคนเก่ง แต่กำลังเผชิญความท้าทายในการทำให้คนเก่งที่มีวิธีคิด วิธีสื่อสาร และวิธีตัดสินใจแตกต่างกัน สามารถทำงานร่วมกันได้อย่างเต็มศักยภาพ

บางคนคิดเร็ว พูดตรง และต้องการคำตอบทันที ขณะที่อีกคนต้องการข้อมูลครบถ้วนก่อนตัดสินใจ

บางคนเลือกเงียบเพราะไม่ต้องการสร้างความขัดแย้ง แต่อีกฝ่ายกลับตีความว่าเขาไม่สนใจหรือไม่รับผิดชอบ

เมื่อความแตกต่างเหล่านี้ไม่ได้รับการทำความเข้าใจ ปัญหาอาจค่อย ๆ พัฒนาเป็นความไม่ไว้วางใจ การทำงานแบบไซโล การเกี่ยงความรับผิดชอบ หรือความขัดแย้งระหว่าง Generation

Enneagram คืออะไร?

Enneagram หรือนพลักษณ์ เป็นกรอบที่ช่วยให้เราสำรวจรูปแบบบุคลิกภาพ แรงจูงใจ ความกลัว และวิธีที่แต่ละคนตอบสนองต่อสถานการณ์

แทนที่จะมองเพียงว่า “คนคนนี้ทำอะไร” Enneagram ชวนให้เราพิจารณาลึกลงไปว่า “เขาทำเช่นนั้นเพราะอะไร”

คนสองคนอาจแสดงพฤติกรรมเหมือนกัน แต่มีแรงจูงใจต่างกัน หรืออาจแสดงออกต่างกัน ทั้งที่ต่างต้องการให้งานประสบความสำเร็จเหมือนกัน

หัวใจของ Enneagram จึงไม่ควรเป็นการติดป้ายว่าใครเป็นคนแบบไหน แต่เป็นการรู้เท่าทันรูปแบบของตัวเอง เข้าใจความแตกต่างของผู้อื่น และเลือกวิธีตอบสนองต่อสถานการณ์ได้เหมาะสมขึ้น

Enneagram ช่วยตอบโจทย์อะไรในองค์กรได้บ้าง?

1. ลดความไม่เข้าใจระหว่าง Generation

คนแต่ละ Generation เติบโตขึ้นในบริบทที่ต่างกัน จึงอาจมีมุมมองต่อการสื่อสาร การให้ Feedback ความรับผิดชอบ และความก้าวหน้าในอาชีพไม่เหมือนกัน

Enneagram ช่วยให้ทีมมองข้ามอายุหรือตำแหน่ง และกลับมาสำรวจแรงจูงใจที่อยู่เบื้องหลังพฤติกรรม ทำให้ความแตกต่างเป็นสิ่งที่พูดคุยและบริหารจัดการได้ แทนที่จะถูกตีความเป็นปัญหาส่วนตัว

2. ลดการทำงานแบบไซโลและการเกี่ยงความรับผิดชอบ

บางคนให้ความสำคัญกับความรวดเร็ว บางคนให้ความสำคัญกับความถูกต้อง ขณะที่บางคนต้องการให้ทุกฝ่ายเห็นพ้องกันก่อนเดินหน้าต่อ

เมื่อทีมเข้าใจความแตกต่างเหล่านี้ การแบ่งบทบาท การกำหนดความรับผิดชอบ และการส่งต่องานจะชัดเจนขึ้น พร้อมลดคำถามที่ว่า “ทำไมอีกฝ่ายไม่คิดเหมือนเรา”

3. ช่วยให้ทีมพูดเรื่องที่ควรพูด

บางทีมหลีกเลี่ยงความขัดแย้งจนไม่กล้าพูดความจริง ปัญหาจึงถูกเก็บไว้และพัฒนาเป็นความไม่พอใจสะสม

การเรียนรู้ Enneagram ช่วยให้บุคลากรสังเกตว่าตนเองมักตอบสนองต่อความขัดแย้งอย่างไร และฝึกสื่อสารความต้องการอย่างตรงไปตรงมา โดยยังรักษาความสัมพันธ์ในการทำงานไว้ได้

4. สนับสนุนการเปลี่ยนผ่านสู่บทบาทผู้นำ

การทำงานเก่งในบทบาทเดิม ไม่ได้หมายความว่าบุคคลนั้นจะบริหารคนที่หลากหลายได้ทันที

Enneagram สามารถใช้เป็นกระจกสะท้อนให้ผู้นำใหม่มองเห็นสไตล์การนำ จุดแข็ง และ Blind Spot ของตนเอง รวมถึงเรียนรู้ว่าจะปรับการสื่อสารและสร้างแรงจูงใจให้เหมาะกับคนแต่ละแบบได้อย่างไร

5. ทำความเข้าใจตัวเองภายใต้แรงกดดัน

เมื่อแรงกดดันสูง จุดแข็งของเราอาจถูกใช้มากเกินไป

ความละเอียดอาจกลายเป็นการจับผิด
ความมั่นใจอาจกลายเป็นการควบคุม
ความห่วงใยอาจกลายเป็นการจัดการแทนผู้อื่น
ความใจเย็นอาจกลายเป็นการหลีกเลี่ยงปัญหา

เมื่อมองเห็นรูปแบบเหล่านี้ได้เร็วขึ้น บุคลากรและผู้นำจะมีโอกาสหยุด ทบทวน และเลือกวิธีตอบสนองที่สร้างสรรค์กว่าเดิม

ใช้ Enneagram อย่างไรให้เกิดประโยชน์และไม่กลายเป็นการติดป้าย?

Enneagram ไม่ควรถูกใช้เป็นเครื่องมือวินิจฉัย ตัดสินคุณค่าของบุคคล จัดอันดับพนักงาน หรือใช้เพียงลำพังเพื่อคัดเลือกและเลื่อนตำแหน่ง

งานทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบพบว่า งานวิจัยบางส่วนสนับสนุนประโยชน์ของ Enneagram ในด้านการพัฒนาตนเองและการเติบโต แต่หลักฐานเกี่ยวกับความเที่ยงและความตรงของเครื่องมือยังมีผลคละกัน จึงควรใช้อย่างระมัดระวังและสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ด้านการพัฒนา

ในบริบทการทำงาน มีงานศึกษาเชิงสำรวจพบว่า Enneagram อาจช่วยอธิบายความแตกต่างด้านแรงจูงใจ คุณค่า และทัศนคติที่เกี่ยวข้องกับงานได้ อย่างไรก็ตาม ผลดังกล่าวไม่ควรถูกนำไปเหมารวมเป็นคำตัดสินเกี่ยวกับศักยภาพของบุคคล

Workshop ของ Brilliant Mind แตกต่างอย่างไร?

Brilliant Mind ไม่ได้เริ่มต้นจากคำถามว่า “พนักงานเป็นลักษณ์อะไร” แต่เริ่มจากคำถามว่า “องค์กรกำลังเผชิญ Pain Point อะไร และต้องการให้พฤติกรรมการทำงานเปลี่ยนไปในทิศทางใด”

เราจึงเริ่มจากการทำความเข้าใจบริบท วัฒนธรรม และเป้าหมายขององค์กร ก่อนออกแบบ Workshop ให้เชื่อมโยงกับสถานการณ์จริง เช่น

• ความขัดแย้งระหว่าง Generation
• การทำงานแบบไซโล
• การส่งต่องานและความรับผิดชอบ
• การให้ Feedback
• การพูดคุยเรื่องที่ยาก
• การเปลี่ยนผ่านสู่บทบาทผู้นำ
• พฤติกรรมของทีมภายใต้แรงกดดัน

Workshop และการอ่านผลดำเนินการโดยนักจิตวิทยาคลินิก เราให้ความสำคัญกับ Human Care ไม่ใช้ผลเพื่อเหมารวม ตัดสิน หรือบอกว่าใครดีกว่าใคร แต่สร้างพื้นที่ปลอดภัยให้บุคลากรได้เรียนรู้ตัวเองและเข้าใจผู้อื่น โดยเคารพความเป็นส่วนตัวของผู้เข้าร่วม

หากองค์กรต้องการข้อมูลเพื่อออกแบบการพัฒนาให้ลึกขึ้น Brilliant Mind ยังสามารถนำ VTS หรือ Vienna Test System มาใช้ประเมินกระบวนการด้านความคิด เช่น สมาธิ การตัดสินใจ และการควบคุมการตอบสนอง

Enneagram ช่วยให้เราเห็นแรงจูงใจและรูปแบบพฤติกรรม ขณะที่ VTS ให้ข้อมูลอีกมิติเกี่ยวกับกระบวนการทำงานของบุคคล ข้อมูลทั้งสองส่วนมีหน้าที่ต่างกันและควรได้รับการตีความอย่างเหมาะสมโดยผู้เชี่ยวชาญ

เปลี่ยนความแตกต่างให้กลายเป็นพลังของทีม

เป้าหมายของ Enneagram ไม่ใช่การทำให้ทุกคนคิดเหมือนกัน แต่คือการช่วยให้คนที่แตกต่างกันเข้าใจตนเอง เข้าใจผู้อื่น และเลือกวิธีทำงานร่วมกันได้ดีขึ้น

เพราะทีมที่แข็งแรงไม่ได้เกิดจากคนที่คิดเหมือนกัน แต่เกิดจากคนที่แตกต่างกัน และรู้ว่าจะใช้ความแตกต่างนั้นร่วมกันอย่างไร

หากองค์กรของคุณกำลังเผชิญความขัดแย้งระหว่าง Generation การทำงานแบบไซโล การเปลี่ยนผ่านสู่บทบาทผู้นำ หรือมีคนเก่งอยู่เต็มทีมแต่ยังทำงานร่วมกันได้ไม่เต็มศักยภาพ Brilliant Mind พร้อมออกแบบ Enneagram Workshop ให้เหมาะกับบริบทและเป้าหมายขององค์กรคุณ

Brilliant Mind — Precision Meets Compassion
www.brilliantmindasia.com